Tabletka antykoncepcyjna a przyrost mięśni: badania mówią co innego niż fitness-influencerki

W komentarzach pod filmami o treningu siłowym co jakiś czas pojawia się to samo ostrzeżenie: tabletka antykoncepcyjna podobno „blokuje” przyrost mięśni, obniża poziom testosteronu i sprawia, że praca na siłowni idzie na marne. To jedno z tych twierdzeń, które brzmi na tyle naukowo, że rzadko ktoś je kwestionuje. Sprawdziliśmy, skąd się wzięło i co na ten temat mówią rzeczywiste badania – łącznie z tymi opublikowanymi w 2025 roku. Obraz wychodzi bardziej złożony niż podpowiada internetowa mądrość ludowa, ale zdecydowanie nie potwierdza samego mitu.

Skąd się wziął ten mit

Ślad prowadzi do jednej, niewielkiej pracy: Ruzić, Matković i Leko z Uniwersytetu w Zagrzebiu opublikowali w 2003 roku w Croatian Medical Journal badanie porównawcze pod tytułem „Antiandrogens in Hormonal Contraception Limit Muscle Strength Gain in Strength Training”. Autorzy sugerowali, że tabletki zawierające progestageny o działaniu antyandrogenowym – czyli blokujące receptory androgenowe, przez które działa m.in. testosteron – ograniczają przyrost siły podczas treningu.

Problem w tym, że już kilka lat później inne zespoły nie potwierdziły tego efektu. Nichols i współautorzy w 2008 roku (Journal of Strength and Conditioning Research) nie znaleźli istotnej różnicy w rozwoju siły między kobietami stosującymi złożoną tabletkę antykoncepcyjną a tymi, które jej nie stosowały. Podobny, neutralny wynik przyniosło badanie opublikowane w czasopiśmie Contraception, sprawdzające konkretnie androgenność progestagenu. Innymi słowy: mit narodził się z jednej pracy, która już w swojej dekadzie miała kontrę – tylko że kontra nigdy nie zrobiła takiej kariery w mediach fitness.

Co pokazuje największa dotychczasowa analiza

Żeby raz na zawsze uporządkować sprzeczne pojedyncze badania, irlandzki zespół (Nolan, McNulty, Manninen, Egan) przeprowadził systematyczny przegląd z metaanalizą, opublikowany w 2024 roku w Sports Medicine (protokół zarejestrowany wcześniej w PROSPERO). Przeszukali cztery duże bazy danych, trafiając na 4669 publikacji, z których do analizy zakwalifikowało się 8 badań eksperymentalnych – łącznie 54 efekty i 325 uczestniczek porównujących kobiety stosujące i niestosujące hormonalnej antykoncepcji.

Wynik: różnica w przyroście masy mięśniowej między grupami była praktycznie zerowa (współczynnik efektu ok. 0,01) i statystycznie nieistotna – podobnie jak w przypadku siły i mocy. Sami autorzy napisali wprost, że obecne dowody nie wystarczają, by odradzać lub zalecać hormonalną antykoncepcję ze względu na trening siłowy, i że rozsądniejsze jest podejście indywidualne, uwzględniające reakcję konkretnej osoby, powód stosowania tabletki i historię cyklu. To najsolidniejsza dotychczas synteza dowodów – i ona nie potwierdza mitu „tabletka blokuje mięśnie”.

Najnowsze badania komplikują sprawę

Rok 2025 przyniósł dwa nowe badania eksperymentalne, opublikowane w tym samym czasopiśmie – Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports – i wcale się ze sobą nie zgadzające.

Zespół Holma (Norweska Szkoła Nauk o Sporcie) porównał 14 kobiet stosujących tabletkę drugiej generacji z 12 kobietami z regularnym cyklem, poddając obie grupy 12-tygodniowemu programowi treningu siłowego. Grubość mięśni mierzono ultrasonograficznie w siedmiu miejscach, skład ciała metodą DXA. Wynik zaskoczył: przyrost beztłuszczowej masy tkankowej w ramionach był większy u kobiet stosujących tabletkę (10,5%) niż u pozostałych (6,6%), a różnica była istotna statystycznie.

Niemal równolegle ten sam ośrodek opublikował drugie badanie (zespół Engstada) – 15 kobiet na tabletce kontra 17 bez niej, także 12 tygodni treningu siłowego, tym razem z pomiarem siły izometrycznej mięśnia czworogłowego i jego przekroju poprzecznego. Tu różnicy już nie było: żadna grupa nie miała przewagi w przyroście siły, co autorzy podkreślili jako zgodne z wcześniejszymi pracami. Dwa badania, ten sam rok, to samo czasopismo, różne grupy mięśniowe i różne wnioski – dokładnie taki obraz, jaki towarzyszy nauce, która jeszcze nie dogoniła popularnych przekonań. Komentarz redakcyjny tego samego czasopisma wprost przyznał, że potwierdzenie któregokolwiek z tych wyników wymaga nowych, większych badań z randomizacją.

Co dzieje się na poziomie komórkowym

Jeśli tabletka rzeczywiście tłumiłaby budowanie mięśni, powinno to być widoczne już na poziomie syntezy białek mięśniowych – czyli procesu, w którym organizm odbudowuje i rozbudowuje włókna mięśniowe po treningu. Badanie opublikowane w 2025 roku w Journal of Applied Physiology porównało tempo syntezy białek mięśniowych oraz rozpadu białek myofibrylarnych u kobiet stosujących tabletkę drugiej generacji, zestawiając fazę aktywną (hormonalną) z fazą przerwy w tabletkach – zarówno w spoczynku, jak i po sesji treningu siłowego. Różnicy nie znaleziono. To nie dowodzi, że tabletka nie ma żadnego wpływu na mięśnie w żadnym kontekście, ale nie wspiera obrazu, w którym antykoncepcja hormonalna „wyłącza” mechanizm budowania mięśni.

Więc brać tabletkę czy nie, trenując siłowo?

Uczciwa odpowiedź: obecne dowody nie dają podstaw, żeby obawiać się, że hormonalna antykoncepcja zablokuje przyrost mięśni – twierdzenie, które za tym stoi, wywodzi się z jednej, ponad dwudziestoletniej, małej pracy, której nie potwierdziły ani ówczesne, ani współczesne badania na większą skalę. Nie ma też jeszcze podstaw, by iść w drugą stronę i twierdzić, że tabletka daje przewagę w budowaniu mięśni – to wniosek z dwóch bardzo świeżych, małych badań, które same się ze sobą nie zgadzają.

Wybór metody antykoncepcji to decyzja medyczna, którą warto podejmować wspólnie z ginekologiem, biorąc pod uwagę zdrowie, skutki uboczne i plany życiowe – a nie potencjalny wpływ na przyrosty na siłowni, bo ten wpływ, jeśli w ogóle istnieje, jest znacznie mniejszy niż to, co realnie decyduje o postępach: regularność treningu, odpowiednia podaż białka i regeneracja. Dobrze dopasowany strój treningowy – taki, który nie krępuje ruchu i wytrzymuje intensywne serie, jak modele z kolekcji ActiveGrace – ma na progres większy wpływ niż wahania hormonalne, o które tak często pytają komentarze pod filmami treningowymi.

Źródła

• Ruzić L., Matković B.R., Leko G., „Antiandrogens in Hormonal Contraception Limit Muscle Strength Gain in Strength Training: Comparison Study”, Croatian Medical Journal, 2003.
• Nichols A.W. i wsp., „Effects of Combination Oral Contraceptives on Strength Development in Women Athletes”, Journal of Strength and Conditioning Research, 2008.
• Nolan D., McNulty K.L., Manninen M., Egan B., „The Effect of Hormonal Contraceptive Use on Skeletal Muscle Hypertrophy, Power and Strength Adaptations to Resistance Exercise Training: A Systematic Review and Multilevel Meta-analysis”, Sports Medicine, 2024 – ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10798924
• Holm M.R. i wsp., „Second-Generation Oral Contraceptive Use Is Associated With Greater Muscle Hypertrophy Following Resistance Training”, Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 2025 – doi.org/10.1111/sms.70189
• Engstad M.K. i wsp., „Effect of Oral Contraceptive Use on Muscle Hypertrophy Following Strength Training”, Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 2025 – pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40219704
• Roberts M.D. i wsp., „Oral contraceptive pill phase does not influence muscle protein synthesis or myofibrillar proteolysis at rest or in response to resistance exercise”, Journal of Applied Physiology, 2025.